جداکننده روغن (Oil Separator)
سه بخش اصلی جداکننده روغن (Oil Separator)
جداکننده روغن (Oil Separator) چیست و چرا استفاده میشود؟
جداکننده روغن یا اویل سپراتور (Oil Separator) یکی از قطعات مهم در سیکل تبرید است که وظیفه دارد روغن خروجی از کمپرسور را از مبرد جدا کرده و دوباره به کمپرسور برگرداند.
این قطعه همیشه در خط دهش کمپرسور و بلافاصله بعد از آن نصب میشود.
کمپرسور برای دو کار حیاتی به روغن نیاز دارد:
- کاهش اصطکاک و روانکاری قطعات متحرک
- آببندی داخلی و جلوگیری از نشت گاز
اما وجود روغن در بقیه سیکل تبرید نه تنها ضروری نیست، بلکه مشکلساز هم میشود؛ بنابراین باید جمعآوری شده و دوباره به کمپرسور برگردد. این وظیفه را اویل سپراتور انجام میدهد.
چرا وجود روغن در اواپراتور، کندانسور و شیر انبساط مطلوب نیست؟
۱. کاهش تبادل حرارت در اواپراتور و کندانسور
تبادل حرارت در این دو بخش اصلیترین کار سیکل تبرید است.
اگر روغن روی دیوارهٔ لولهها پخش شود، مانند یک لایه عایق عمل میکند و باعث میشود:
- ظرفیت سرمایش کاهش پیدا کند
- فشارهای کاری سیستم بالا برود
- مصرف انرژی زیاد شود
۲. ایجاد اختلال در شیر انبساط
وجود مقدار زیاد روغن در خط مایع میتواند باعث:
- گرفتگی شیر انبساط
- اختلال در پاشش مناسب مبرد
- نوسان فشار و عملکرد ناپایدار سیستم
البته باید توجه داشت که حتی با وجود اویل سپراتور هم همیشه مقدار کمی روغن به همراه مبرد در گردش خواهد بود، و این مقدار کم معمولاً مشکلی ایجاد نمیکند.
بخش های جداکننده روغن و طرز کار آن
اگرچه طراحی اویل سپراتورها متنوع است، اما تقریباً همهٔ آنها شامل سه بخش اصلی هستند:
- لوله ورودی (ورود مبرد + روغن)
- لوله خروجی (خروج مبرد جداشده)
- مسیر برگشت روغن به کمپرسور
نوع ساده اویل سپراتور
در مدلهای سادهای که مستقیماً به خط فشار بالا جوش میشوند، اجزای زیر وجود دارد:
- ورق یا صفحهٔ عمودی داخل مخزن
- اتصال ورودی و اتصال خروجی
- شیر سوزنی یا مکانیزم کنترل برگشت روغن
- مسیر برگشت روغن به کارتر کمپرسور
مکانیزم جداسازی روغن
۱. مخلوط داغ و سرعتبالای مبرد + روغن وارد اویل سپراتور میشود.
- به صفحهٔ عمودی داخل آن برخورد میکند و کاهش سرعت ناگهانی رخ میدهد.
- این کاهش سرعت موجب تهنشینی و جدا شدن قطرات روغن از مبرد میشود.
- روغن پایین مخزن جمع شده و از صافی عبور میکند.
- وقتی سطح روغن بالا آمد، فلوتر (شناور) فعال شده و مسیر برگشت را باز میکند.
- روغن جداشده دوباره به کمپرسور میرود.
این مکانیزم با جزئیات مختلف در همهٔ مدلهای اویل سپراتور وجود دارد، اما اصل کار یکسان است.
